برق گرفتگي در معادن( عليرضا رستگار )
برق گرفتگي در معادن
نيروي برق در همه صنايع کاربرد وسيعي دارد و در همه جا نيز خطرات زيادي را به دنبال دارد ولي با توجه به سخت و طاقت فرسا بودن فعاليت هاي معدني و تعريق زياد کارکنان معادن پوست آنها اغلب مرطوب بوده و مقاومت بدن انها در مقابل برق کاهش ميابد و به همين دليل خطرات بيشتري را نسبت به ساير صنايع دارد.
۱) عوامل موثر در برق گرفتگي
۲) نوع جريان برق
۳) شدت جريان
۴) ولتاژ
۵) مدت تماس
۶) مقاومت بدن
۷) سطح تماس
انواع صدمات برق در بدن انسان
۱- حرارتي (سوختن بدن)
۲- مکانيکي (پاره شدن نسوج)
۳- نوري (بيماري هاي چشم)
۴- شيميايي (تجزيه خون)
۵- بيولوژيک (فلج شدن سيستم اعصاب)
علل آتش سوزي ناشي از برق
۱. بار اضافي
۲. ايجاد مدار کوتاه
۳. اتصال فاز به زمين
۴. ايجاد قوس الکتريکي
حمل و نقل و ترافيک معدني
طبق آمار هاي موجود ۶/۶ درصد حوادث معدني مربوط به بخش حمل و نقل استکه از اين ميزان ۵/۴ درصد مربوط به راه آهن و۱/۲ درصد متعلق به ساير انواع بار بري است.
خطرات ناشي از حمل و نقل و ترافيک معدني
* عبور و مرور افراد
* تردد قطار ها
* حمل ونقل با نوار هاي نقاله
* حمل و نقل در راهرو هاي شيبدار توسط وينچ ها
* باربري در چاه
مواد منفجره و آتش باري
استعمال مواد منجره در معادن دامنه وسيعي دارد و براي انجام امور مختلف معدني مانند: حفر چاه و تونل، استخراج مواد معدني، لرزه نگاري و… آن را به مصرف مي رسانند. با توجه به وسعت کاربرد مواد منفجره در معادن خطرات زيادي نيزبه دنبال آن خواهد بود.
تجزيه و تحليل علل صدمات وارده از ناحيه مواد منفجره اين واقعيت را نشان مي دهد که قسمت عمده حوادث ناشي از آتشباري و انفجار در نتيجه عدم مراقبت ناظرين فني و بي احتياطي افراد آتشبار صورت مي گيرد.که به قوانين و مقررات ايمني بي توجهي نموده و خود را مسوول رعايت انها نمي دانند.
علل حوادث ناشي از آتشباري
۱) عبور افراد در نزديکي محل انفجار در نتيجه بي اطلاعي
۲) رفتن به سينه کارهاي استخراجي که چال هاي آن منفجر نشده باشد
۳) انفجار بي موقع يک ياچند چال در نتيجه پيدايش جريان هاي ولگرد الکتريکي،الکتريسيته ساکن، صاعقه و….
۴) وضعيت نادرست قرارگيري چال ها در سينه کار
۵) نفوذ شعله مواد قابل اشتعال در محوطه جلوي سينه کار استخراج
۶) شتاب زدگي و عدم رعايت مقررات حفاظتي جاري ازسوي شخص آتشبار
۷) مسموميت و خفگي در اثر تنفس گازهاي سمي بعد از آتشباري
برخي از احتياط هاي لازم در هنگام آتشباري
۱) خود داري از قرار دادن چاشني داخل جيب لباس
۲) استفاده از دستکش لاستيکي هنگام کار با مواد منفجره مخصوصاً ديناميت
۳) استفاده از ميله چوبي براي سوراخ کردن فشنگ ماده منفجره
۴) استفاده از سمبه چوبي براي پرکردن چال ها
۵) عدم اعمال فشار روي مواد منفجره داخل چال
۶) جلوگيري از حضور اشخاص متفرقه در محل انفجار
۷) اعلام شروع و پايان عمليات آتشباري توسط اتشبار با صداي بلند يا علايم هشدار دهنده
۸) جلوگيري از حضور افراد در محل اتشباري قبل از تهويه کامل محل
۹) استفاده از مواد منفجره ايمني براي معادن زغالسنگ
۱۰) کنترل ميزان گاز متان و کليه گاز هاي انفجاري قبل از اتشباري
علايم فساد مواد منفجره
۱. خارج شدن روغن مواد منفجره روغني و مرطوب شدن انها
۲. تغيير رنگ نيترات آمونيوم
۳. ترد و شکننده شدن فتيله ها
ايمني در معادن روباز
با توجه به عدم وجود محدوديت هايي مثل نوع ماشين آلات، استفاده از روش هاي شعله دار، تنگي فضاي کارگاه و… در معادن روباز خطرات و حوادث کمتري نسبت به معادن زيرزميني در آن وجود دارد. از طرفي مشکلاتي از قبيل يخبندان، طوفان و رعد و برق، بهمن و غيره در اين معادن افراد را تهديد مي کنند.
عوامل عمومي ايجاد خطر در معادن
۱- قسمت هاي متحرک ماشين الات
۲- پرتاب قطعات و تکه هايي از مواد اوليه درحين کار
۳- حرارت
۴- برق گرفتگي
۵- سموم صنعتي
۶- مايعات خورنده
۷- گرد و غبارهاي صنعتي
۸- اشعه هاي مضر
۹- سر و صدا
۱۰- ارتعاش و لرزش
۱۱- انفجار مواد منفجره
۱۲- آب و گاز هاي تحت فشار
۱۳- هواي کارگاه
خطرات معادن روباز
۱) لغزندگي سينه کارها و مواد انباشته شده
۲) سقوط بهمن
۳) تخليه الکتريکي مربوط به رعد و برق
۴) برف، بوران و سرما
۵) سيلاب
۶) سقوط کارگران
۷) سقوط و ريزش ديواره ها
۸) آتشباري
۹) وسايل حمل و نقل
اشکال مختلف تغيير شکل و ديواره ها و سينه کارهاي معدني
* ريزش خرده سنگ ها
* سقوط سنگ
* سريدن سنگ ها
* جريان گل و لاي
روش هاي جلوگيري از ريزش و سقوط در معادن روباز
– ايجاد پله ها در جهت مخالف شيب طبقات
– پرهيز از ايجاد شيب منفي در سينه کارها
– پياده کردن زاويه شيب و ارتفاع صحيح در سينه کار (محاسبات پايداري شيب)
وسايل حفاظت فردي مورد نياز در معادن
+ کلاه ايمني
+ لباس کار
+ گوشي
+ عينک
+ ماسک
+ دستکش
+ چکمه يا کفش ايمني
+ ماسک انفرادي(خود نجات)
انواع ماسک هاي انفرادي (SelfRescue)
۱. صافي دار: اين نوع ماسک CO سمي موجود در هوا را به CO2 تبديل مي کند
۲. ماسک اکسيژن فشرده: حاوي يک کپسول اکسيژن فشرده است که براي تنفس به کار مي رود.
۳. ماسک اکسيژن شيميايي: مواد شيميايي داخل اين ماسک ها CO2 موجود در بازدم را گرفته و اکسيژن مورد نياز بدن را براي مدت محدودي تامين مي کند.
بيماري هاي ناشي از کار شايع در معادن
۱. سيليکوز: در اثر تنفس گرد و غبار سيليس آزاد يا سيليکات هاي مرکب به وجود ميايد. با به جا ماندن دانه هاي ريز سيليس در سطح برونش ها سبب التهاب آنها شده و سپس با سفت شدن بافت هاي ريوي ايجاد فيبروز ريوي مي کند.
۲. سيدروز: هرگاه گرد و غبار آهن وارد ريه ها گرديده و سبب ايجاد بيماري شود به آن سيدروز گويند.
۳. افتالموکونيوز: در صورت نفوذ گرد و غبار داخل چشم اين بيماري ها ايجاد مي شوند.
۴. آنتراکوز: التهاب بافت هاي ريه و برونش ها در اثر استنشاق گرد و غبار زغال سنگ عامل ايجاد اين بيماري است.
۵. درماتوکونيوز: بيماري هاي ناشي از تماس گرد و غبار با پوست درماتوکونيوز ناميده مي شوند.
۶. انترکونيوز: ورود گرد و غبار هاي معدني به دستگاه گوارشي عامل اصلي ايجاد اين بيماري است.
۷. اتوکونيوز: ورود گرد و غبار هاي معدني به گوش اين بيماري را ايجاد مي کند.
۸. آسبستوز: کارگران معدن و به خصوص آنهايي که در معادن سيليکات آهن و آزبست کار مي کنند به اين بيماري دچار مي شوند.
اگر دوست داريد اطلاعات بيشتري رو در اين موارد ياد بگيريد کتاب ايمني معدن – رويکردي مدرن رو بهتون پيشنهاد ميدم
موفق باشيد